[Phú Thọ] InterLOG phối hợp cùng Liên minh VISA đồng hành cùng doanh nghiệp kiểm soát rủi ro Báo cáo quyết toán Hải quan

Ngày 15/05/2026, tại Nhà điều hành Khu công nghiệp Thăng Long Vĩnh Phúc, InterLOG phối hợp cùng Liên minh Hỗ trợ Công nghiệp Việt Nam (VISA) tổ chức hội thảo “Quản trị rủi ro trong báo cáo quyết toán hải quan – Quy định pháp luật hải quan và hướng dẫn tra soát, đối chiếu báo cáo quyết toán”. Chương trình hướng đến cộng đồng doanh nghiệp sản xuất, gia công, xuất nhập khẩu tại các khu công nghiệp, với trọng tâm là nhận diện rủi ro, cập nhật quy định và nâng cao năng lực kiểm soát dữ liệu nội bộ trong công tác báo cáo quyết toán hải quan.

Trong hoạt động quản lý hải quan, báo cáo quyết toán là một trong những nội dung có ý nghĩa quan trọng đối với doanh nghiệp gia công, sản xuất xuất khẩu và doanh nghiệp chế xuất. Đây không chỉ là yêu cầu tuân thủ theo quy định pháp luật, mà còn là cơ sở phản ánh mức độ đồng bộ giữa dữ liệu xuất nhập khẩu, kho, kế toán và sản xuất trong toàn bộ chuỗi vận hành của doanh nghiệp.

Theo nội dung được trình bày tại hội thảo, hàng hóa là nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để gia công, sản xuất hàng hóa xuất khẩu chịu sự kiểm tra, giám sát hải quan từ khi nhập khẩu, trong quá trình sản xuất đến khi sản phẩm được xuất khẩu hoặc thay đổi mục đích sử dụng; việc kiểm tra, giám sát được thực hiện theo nguyên tắc quản lý rủi ro. Đây là điểm đặc biệt quan trọng đối với các nhà máy trong khu công nghiệp, nơi khối lượng nguyên vật liệu, bán thành phẩm, thành phẩm, phế liệu, phế phẩm và dữ liệu giao dịch phát sinh liên tục qua nhiều bộ phận.

Phát biểu và chia sẻ tại chương trình, đại diện cơ quan Hải quan đã cập nhật các quy định pháp luật liên quan đến báo cáo quyết toán, quy định kiểm tra, điều chỉnh báo cáo quyết toán, cũng như các chế tài xử phạt đối với những hành vi vi phạm trong lĩnh vực hải quan. Nội dung trình bày nhấn mạnh trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc quản lý, theo dõi nguyên liệu, vật tư nhập khẩu, sản phẩm xuất khẩu; lập và lưu trữ sổ chi tiết; đồng thời bảo đảm tính thống nhất giữa mã nguyên vật liệu, mã sản phẩm đang theo dõi trong hệ thống quản trị sản xuất và mã đã khai báo trên tờ khai hải quan. 

Một trong những điểm được các doanh nghiệp đặc biệt quan tâm là thời hạn và phương thức lập báo cáo quyết toán. Doanh nghiệp có thể thực hiện báo cáo quyết toán định kỳ theo năm tài chính hoặc cung cấp thông tin từ hệ thống quản trị sản xuất đến hệ thống xử lý dữ liệu điện tử của cơ quan hải quan theo mẫu quy định. Doanh nghiệp nộp báo cáo quyết toán chậm nhất là ngày thứ 90 kể từ ngày kết thúc năm tài chính hoặc trước khi thực hiện các thay đổi như hợp nhất, sáp nhập, chia tách, giải thể, chuyển nơi làm thủ tục nhập khẩu nguyên liệu, vật tư.

Đối với nội dung sửa đổi, bổ sung báo cáo quyết toán, tài liệu của đại diện cơ quan Hải quan lưu ý: trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày nộp báo cáo quyết toán nhưng trước thời điểm cơ quan hải quan ban hành quyết định kiểm tra báo cáo quyết toán hoặc kiểm tra sau thông quan, nếu phát hiện sai sót, doanh nghiệp được sửa đổi, bổ sung và nộp lại cho cơ quan hải quan. Sau thời hạn này, hoặc sau khi đã có quyết định kiểm tra, việc sửa đổi, bổ sung sẽ gắn với xử lý theo quy định pháp luật về thuế và xử lý vi phạm hành chính.

Ở góc độ tư vấn thực tiễn, ông Mai Hùng Cường - chuyên gia đào tạo, tư vấn thủ tục hải quan và báo cáo quyết toán hải quan của Liên minh VISA, đồng thời thuộc Công ty InterLOG – đã tập trung phân tích các rủi ro thường gặp trong quá trình doanh nghiệp lập, tra soát và đối chiếu báo cáo quyết toán. Các nội dung được chia sẻ xoay quanh những vấn đề sát với vận hành nhà máy như: chênh lệch dữ liệu giữa bộ phận khai báo hải quan và kho, kế toán, sản xuất; mã nguyên vật liệu hoặc mã thành phẩm không đồng nhất; bảng quy đổi chưa đầy đủ; dữ liệu nhập – xuất – tồn chưa được theo dõi theo đúng nguồn; hoặc định mức thực tế chưa phản ánh đúng quá trình sản xuất.

Với doanh nghiệp gia công, sản xuất xuất khẩu và doanh nghiệp chế xuất, rủi ro không chỉ nằm ở việc lập báo cáo, mà còn phát sinh từ toàn bộ quá trình quản lý nguyên vật liệu, máy móc thiết bị, sản phẩm, phế liệu, phế phẩm và mục đích sử dụng hàng hóa miễn thuế. Tài liệu trình bày tại hội thảo nêu các nhóm rủi ro tiềm ẩn như: không đáp ứng điều kiện miễn thuế, khai báo sai tên hàng, mã nguyên vật liệu, mã thành phẩm, đơn vị tính, mã HS; xây dựng định mức sử dụng nguyên vật liệu không đúng thực tế sản xuất; quản lý nguyên vật liệu, máy móc thiết bị, sản phẩm gia công, sản xuất xuất khẩu không đúng quy định; hoặc đưa nguyên vật liệu đi gia công lại, thuê kho nhưng không thông báo với cơ quan hải quan. 

Thông qua phần trao đổi và thảo luận, hội thảo đã tạo diễn đàn để doanh nghiệp đặt câu hỏi trực tiếp với đại diện cơ quan Hải quan và chuyên gia tư vấn, qua đó làm rõ những vướng mắc thường phát sinh trong quá trình vận hành, lập báo cáo và chuẩn bị hồ sơ giải trình. Đây là nội dung có giá trị thực tiễn cao, đặc biệt trong bối cảnh các doanh nghiệp sản xuất tại khu công nghiệp ngày càng cần tăng cường tính minh bạch, chính xác và khả năng truy xuất dữ liệu giữa các bộ phận.

Hội thảo tại Vĩnh Phúc nằm trong chuỗi chương trình chuyên đề về quản trị rủi ro trong báo cáo quyết toán hải quan được InterLOG triển khai xuyên suốt từ năm 2021 đến nay và vẫn đang tiếp tục được tổ chức. Thông qua chuỗi hoạt động này, InterLOG không chỉ cập nhật các thay đổi về chính sách, quy định hải quan đến cộng đồng doanh nghiệp, mà còn đồng hành cùng các nhà máy trong việc nhận diện rủi ro, rà soát dữ liệu, chuẩn hóa quy trình phối hợp giữa các bộ phận kho - kế toán - sản xuất - xuất nhập khẩu, từ đó nâng cao năng lực tuân thủ và giảm thiểu sai sót trong quá trình lập báo cáo quyết toán.